સંગીત

એક પ્રકારની કળા

સંગીત એક કળા છે.

પિયાનો વગાડતી સ્ત્રીનું ચિત્ર.

નામ

સંગીતી સંસ્કૃત ભાષાનો શબ્દ છે. સંગીત = સમ્ + ગીત, સમનો અર્થ સમાન-બરાબર રીતથી અને ગીતનો અર્થ છે ગાવું, અર્થાત ઉત્તમ રીતે ગાવું એનું નામ સંગીત. સમ્યક પ્રકારેણ ગીયતે ઈતિ સંગીત. મહાકવિ કાલિદાસે અભિજ્ઞાન શાકુંતલમાં વર્ણવ્યા પ્રમાણે ગીતં, વાધં નર્તન ચ ત્રયં સંગીતમુચ્યતે ગીત, વાજિંત્ર અને નૃત્ય એ ત્રણેય મળીને સંગીત કહેવાય છે. પંડીત દામોદરકૃત સંગીતદર્પણમાં કહ્યું છે કેઃ ગીત વાદિન નૃત્યાંના રકિતઃ સાધારણો ગુણઃ અતો રકિતવિહીનં યત્ન તત સંગીતમ ઉચ્યત અર્થાત ગીત, વાદ્ય અને નૃત્ય ત્રણેયનો સામાન્ય ગુણ મનોરંજન છે. આથી સંગીતમાં રક્તિગુણ અનિવાર્ય છે. ભરત મુનિએ ભરતનાટયશાસ્ત્રમાં ગાંધર્વ ત્રિવિધં વિધાત સ્વરતાલપદાત્મકમ્! અર્થાત્ સ્વરાત્મક, તાલાત્મક તથા પદાત્મક એટલે સંગીત. એ રીતે સંગીતની વ્યાખ્યા આપી છે.

બાહ્ય કડીઓ

🔥 Top keywords: ભગત સિંહનવરાત્રીમુખપૃષ્ઠમહાત્મા ગાંધીવિશેષ:શોધવૈશ્વિક આબોહવા પરિવર્તનગરબાગુજરાતચન્દ્રઘંટાભારતના રાષ્ટ્રપતિઓની યાદીનવદુર્ગાભારતનું બંધારણગુજરાત વિધાનસભાભારતકૂષ્માંડાગુજરાતના રાજ્યપાલોગુજરાતના જિલ્લાઓવાયુનું પ્રદૂષણબાબાસાહેબ આંબેડકરભારતનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોનર્મદપાણીનું પ્રદૂષણગુજરાતી ભાષાનરેન્દ્ર મોદીવલ્લભભાઈ પટેલઅબ્દુલ કલામનરસિંહ મહેતાક્રાંતિભારતીય સંસદઅમદાવાદગુજરાતી સાહિત્યગુજરાતના અભયારણ્યો તથા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનોપૃથ્વીભારતના રાષ્ટ્રપતિભારતીય અર્થતંત્રભારતનો ઇતિહાસગૌતમ બુદ્ધઝવેરચંદ મેઘાણીપન્નાલાલ પટેલ